Tarım Reformu
Uygulama Projesi
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, gereksiz müdahalelerin
azaltılarak ekonominin sürdürülebilir şekilde büyümesi
ve yoksulluğun azaltılması için gerekli ortamı sağlamaya
imkân veren ve gelecekte Avrupa Birliği (AB)'ne katılma
için gerekli zeminin oluşturulmasına yönelik tarihi
boyutlarda bir Ekonomik Reform Programı'nı hayata geçirmiştir.
AB'ye katılım konusundaki en önemli kriterlerden biri
de yeni üyelerin birleştirilmiş pazarda rekabet edecek
ekonomilere sahip olmaları zorunluluğudur. Bu, tarımsal
üretim, pazarlama ve işleme alanlarındaki üretim verimliliğinin
artırılmasına yönelik önlemler üzerinde odaklaşmayı
gerektirmektedir. Bu çerçevede, tarım alanında Tarım
Reformu Uygulama Projesi adıyla bir program uygulanmaya
başlamıştır.
İlk aşamadaki bu reformlar ile mevcut destekleme sisteminin
kamu sektörü bütçesi tüketiciler üzerindeki yükü azaltılmış
olacak ve kamu ve özel sektör yatırımlarının yanlış
teşviklere göre yapılmasının önüne geçilecektir. Programın
sonunda Türkiye'de, Dünya standartlarına göre rekabet
edebilir ve yapay teşvikler ve sübvansiyonlar yerine
gerçek mukayeseli üstünlüğe dayalı üretim modellerine
sahip bir tarım ve tarımsal sanayi sektörü oluşturulması
öngörülmektedir.
Tarım Reformu Uygulama Projesi, uygulamaya konacak yeni
Tarım Stratejisinin temel araçlarından biri niteliğindedir.
Tarım reformu faaliyetlerine destek olmak ve tarım sektörünü
güçlendirmek üzere uygulamaya konan bu proje dört ana
bileşenden teşekkül etmektedir;
Projenin A Bileşeni, çiftçilere sağlanan
sübvansiyonların, kredi ve fiyat desteklerinin kaldırılmasının
kısa vadedeki olası olumsuz etkilerinin azaltılması
ve verimli üretim modellerine geçişin kolaylaştırılmasını
amaçlamaktadır. Bu kapsamda;
> Doğrudan Gelir Desteği (DGD) ödemelerinden yararlanacak
çiftçilerin belirlenmesi ve ödemelerin belirli bir plan
dahilinde yapılmasının sağlanması,
> Bu desteğin sağlanabilmesi için ülke çapında bir çiftçi
kayıt sisteminin kurulması ve bu sistemi desteklemek
üzere tapu kayıtlarının bilgisayar ortamına aktarılarak,
otomasyonun sağlanması konularında gerekli teknik yardım,
eğitim, yazılım ve donanımın temini, Dünya Bankası kaynaklarından
finanse edilmektedir.
Projenin B Bileşeni kapsamında arz
fazlası olan ürünlerde, çiftçilerin alternatif ürünlere
yönelmelerinin sağlanması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede;
> Yüksek sübvansiyonlu ve arz fazlası olan ürünlerin
(fındık, tütün) üretiminden, daha sürdürülebilir nitelikteki
ürünlere geçişin sağlanması,
> Geçiş döneminde oluşan çiftçi maliyetlerinin bir kez
olmak üzere karşılanması,
> Fındık ağaçlarının sökülmesi, alternatif ürünler için
girdi ödemelerinin ve geçiş döneminde tarlaların hazırlanmasına
ilişkin çiftçilere yapılacak olan hibe ödemelerinin,
Dünya Bankası kaynaklarından finanse edilmesi planlanmaktadır.
Projenin C Bileşeni ile Tarım Satış
Kooperatifleri'nin (TSK) ve Tarım Satış Kooperatif Birlikleri'nin
(TSKB) yeniden yapılandırılması ve özerkleştirilmesiyle,
kendi üyelerinin sahipliğinde üyelerine hizmet eden
kuruluşlara dönüştürülmesi ve tarım ürünlerinin pazarlanması
ve işlenmesinde devletin rolünün azaltılması hedeflenmekte
olup, bu bileşen kapsamında aşağıdaki konular üzerinde
çalışmalar gerçekleştirilecektir;
> TSK'ların mali özerkliğinin ve bağımsızlığının sağlanması
ve üyesi oldukları TSKB'ler üzerindeki mülkiyet haklarını
kullanma yeteneklerinin artırılarak asli fonksiyonlarına
dönmelerinin sağlanması,
> TSK'ların üye çiftçiler adına ürünleri satma, işleme
ve üye çiftçilere girdi sağlama yeteneklerinin artırılması,
> Bu amaçlara ulaşmak için TSK'ların yeniden yapılandırılması,
personel azaltılması ve kapasite oluşturma yardımı yapılması,
> Proje kapsamına alınan TSKB'lerin, TSKB/TSK kanununa
göre TSK'lara sağlamakla yükümlü olduğu pazarlama ve
işletme hizmetleri konusunda kapasitelerinin artırılması,
> Katılan TSKB'lere yeniden yapılanma, gider azaltma,
kapasite oluşturma ve iş geliştirme yardımının ikraz
kaynaklarından sağlanması planlanmaktadır.
Projenin D Bileşeni kapsamında;
> Eğitim de dahil olmak üzere, hizmetlerin finansmanı
yoluyla, Proje kapsamında gerçekleştirilecek faaliyetler
ve programlar için ülke çapında bir kamuoyu bilgilendirme
kampanyasının tasarımı ve uygulaması,
> Hizmetlerin finansmanı yoluyla, tarımsal istatistik,
laboratuvar ve gıda testi, ürün sigortası ve/veya Programla
ilgili diğer faaliyetlere ilişkin teknik desteğin ve
danışmanlık hizmetlerinin sağlanması,
> Malların, servislerin ve ilave işletme giderlerinin
finansmanı yoluyla, Proje uygulanmasının izlenmesi ve
değerlendirilmesinde Proje Koordinasyon Birimine destek
sağlanması,
> Dış denetim hizmetleri ve eğitim de dahil olmak üzere,
malların ve hizmetlerin finansmanı yoluyla, izleme ve
değerlendirme, satın alma ve mali yönetim faaliyetleri
konularında, Projenin yönetimi ve uygulanmasında, PKB
ve PUB'lara destek sağlanması planlanmaktadır. |