KIRSAL KALKINMA ALT BİLEŞENLERİ

Tarım reformu programının finansmanı amacıyla 2001 yılında Dünya Bankası ile İkraz Anlaşması imzalanmıştır. Bu anlaşma doğrultusunda yürütülmekte olan “Tarım Reformu Uygulama Projesi (ARIP)” kapsamında 2004 yılı itibarıyla bir dizi kırsal kalkınma projeleri uygulanmaya konulmuştur: 

• Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı

• Arazi Toplulaştırması

• Çiftçi Örgütlerinin Kurumsal Güçlendirilmesi

KÖY BAZLI KATILIMCI YATIRIM PROGRAMI

Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı kapsamında özel ve kamu sektörüne yönelik olarak kırsal kesimde gerçekleştirecek yatırımlara belirli oranlarda hibe desteği verilmektedir. KBKY Programı 16 il bazında (Adıyaman, Ardahan, Artvin, Batman, Bolu, Burdur, Çanakkale, Denizli, Gümüşhane, Hatay, Karaman, Konya, Malatya, Niğde, Rize, Tokat) pilot olarak uygulamaya konulmuştur.

Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı, Merkez Yürütme Birimi koordinasyonunda Tarım Bakanlığı Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü ile birlikte uygulanmaktadır.

Programın Amaçları

Kırsal alanda;

• Gelir ve sosyal standartları geliştirmek,
• Altyapıyı iyileştirmek
• Tarımsal üretimi sürdürülebilirlik esası doğrultusunda artırmak,
• Gıda güvenliğini güçlendirmek,
• Alternatif gelir kaynakları yaratmak,
• Mevcut kırsal kalkınma çalışmalarının etkinliğini artırmak,
• Mevcut kamu hizmetlerini iyileştirmek,
• Hizmetlere erişimi artırmak,
• Girişimcilik kapasitesi yaratmak,

Uluslararası kaynakların kullanımı için kapasite oluşturmaktır.

Projelerde Aranılacak Nitelikler

Hibe verilecek projelerin aşağıdaki prensipler doğrultusunda hazırlanmış olması gerekmektedir:

• Tarımsal sanayinin gelişmesi ve yaygılaştırılmasını sağlamak
• Katılımcılığı sağlamak
• Yerel kapasiteyi ve örgütlenmeyi geliştirmek
• İstihdam yaratmak
• Üretici gelirlerini artırmak ve çeşitlendirmek
• Kadın ve genç nüfusun eğitim düzeyini yükseltmek ve girişimciliği teşvik etmek

Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı Kapsamında Özel Sektöre Yönelik Yatırım Konuları İçin Başvurabilecek Özel Kişi ve Kuruluşlar:  

Kırsal kesimde yaşayan,

• Tarımsal üretim yapan ve Çiftçi  Kayıt Sistemi’ne kayıtlı olan ÇİFTÇİLER,

• Küçük ölçekli kırsal iş alanlarında faaliyet gösteren KİŞİLER,

bireysel olarak başvurabilirler.

Tarımsal üretim yapan ve Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı olan çiftçilerin bir araya gelerek oluşturdukları:

• ŞİRKETLER,

• VAKIFLAR,

• Tarımsal amaçlı KOOPERATİF ve BİRLİKLER ile bunların ÜST ÖRGÜTLERİ

• Bu kuruluşların kendi aralarında oluşturacağı ortaklıklar

Çiftçi olmayan kişilerce kurulmuş olan şirketlerin bu kuruluşlarla yapacakları ortaklıklar (Ancak bu kuruluşların ortaklıktaki payının/larının hiçbir şekilde % 30’u geçemez)

Yatırım teklifi vermiş olduğu ilde yerleşik olması ve faaliyetlerinin bu il sınırları içinde olması gerekmektedir. Bu niteliklere sahip olmayan kişi ve kuruluşlar, belirtilen nitelikleri taşıyan özel kuruluşlarla ortaklık yaparak projeye katılabilirler. Ancak ortaklıktaki payının/larının hiçbir şekilde % 49’u geçemez

Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı Kapsamında Kamu Hizmetine Yönelik Yatırım Konuları İçin Başvurabilecek Kamu Kurumları:

• Kaymakamlıklar

• Köylere Hizmet Götürme Birlikleri

Özel Sektöre Yönelik Yatırım konuları:
 

1.     Mısır kurutma ve depolama

2.     Süt toplama, soğutma ve işleme

3.     Meyve-sebze depolama, işleme, ambalajlama ve paketleme

4.     Alternatif enerji kaynakları (jeotermal, güneş , rüzgar, vb)

         kullanılan seraların yapımı

5.     Proje illerinde Bakanlık tarafından tespit edilecek proje konusu

Kamu Hizmetine Yönelik Yatırım Konuları:

Kamu Kurumlarının başvurabileceği proje konuları, mevcut alt yapı tesislerinin (köy yolu, köy içme suyu, kanalizasyon, köy bazlı sulama tesisleri gibi) geliştirilmesi ve iyileştirilmesine yönelik yatırım konularıdır.

Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı Proje’nin Tamamlanma Süresi:

Yatırım Projelerinin en fazla 12 ayda tamamlanması gerekmektedir.

Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı Kapsamında Sağlanacak Finansman Olanakları

Özel Sektöre Yönelik Yatırımlar İçin Sağlanacak Finansman Olanakları:

Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı’na tahsis edilen 30 milyon ABD Dolarının 14 Milyon ABD Dolarlık kısmı, özel sektöre yönelik yatırım konuları kapsamında özel kişi ve kuruluşlara hibe olarak kullandırılacaktır.

Özel kişi ve kuruluşlara ait, kabul edilen  projelerin toplam tutarının % 50’si hibe yoluyla karşılanacaktır. Bununla birlikte, Programdan desteklenecek projeler için toplam hibe miktarı:

Özel kişiler için 17.500 ABD Dolarını,
                   Özel kuruluşlar için 125.000
                   ABD Dolarını geçmeyecektir.

Proje toplam tutarının; özel kişiler için 35.000 ABD dolarını, özel kuruluşlar için ise  250.000 ABD dolarını aşması durumunda, artan kısmın proje sahiplerince karşılanması gerekmektedir.

Kamu Hizmetine Yönelik Yatırımlar İçin Sağlanacak Finansman Olanakları:

Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı’na tahsis edilen 30 milyon ABD Dolarının 16 milyon ABD Dolarlık kısmı kırsal alanda altyapının iyileştirilmesine, geliştirilmesine yönelik yatırım konuları kapsamında Kamu Kurumlarına kullandırılacaktır. Kamu Kurumlarına ait, kabul edilen toplam tutarının %75’i hibe yoluyla karşılanacaktır.

Programdan desteklenecek projeler için Kamu Kurumlarına kullandırılacak toplam hibe miktarı 225.000 ABD Dolarını geçmeyecektir.

Proje toplam tutarının 300.000 ABD Dolarını aşması durumunda artan kısmın proje sahibi tarafından karşılanması gerekmektedir.

Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı’ndan Karşılanacak Proje Giderleri:

Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı’ndan yalnız yatırım süresi içerisinde ve projenin gerçekleşmesi için ihtiyaç duyulan;

• İnşaat işleri,  

• Makine ve ekipman alımı,   

• Malzeme alımı,   

• Hizmet alımı,  

• Proje yönetim giderleri karşılanacaktır.

Başvuru Zamanı
 

Başvuru süresi ve sona erme zamanı Bakanlık tarafından hazırlanarak Resmi Gazete’de yayınlanacak olan Tebliğ ve/veya Yönetmelik (henüz yayımlanmamıştır) ile duyurulacaktır. Son başvuru tarihinden sonra Tarım İl Müdürlüğü’ne ulaşan  başvurular kabul edilmeyecektir.

 

Başvurulacak Yerler

Proje sahipleri, projenin gerçekleştirileceği İl’de bulunan Tarım İl Müdürlükleri’ne başvuracaklardır.

ARAZİ TOPLULAŞTIRMASI

Ülkemizdeki tarım arazileri, nesiller boyunca arazi mülkiyetinin, miras vb şekilde el değiştirmesi nedeniyle parçalanmış-bölünmüş bir parsel yapısına sahiptir. Tarım arazileri parsellerinin halihazırdaki bölünmüş-parçalanmış dağılımı; iş gücünün ve tarımsal ekipmanın parseller arasındaki aşırı dolaşımına, yollara erişim zorluğuna, tarımsal ekipmanın, araçların ve sulamanın verimsiz kullanımına, fazla sayıdaki yakın parsellerden kaynaklanan sınırlı ürün rotasyonu ve teknoloji seçimine yol açmakta olup, tarımsal üretimi önemli ölçüde sınırlandırmaktadır.

Arazi toplulaştırması alt bileşeni, Tarım Reformu Uygulama Projesi’nin bir alt bileşeni olarak arazi bölünmesi-parçalanmasından kaynaklanan bu sorunları gidermek üzere yürütülmekte olan çalışmalar kapsamında pilot olarak uygulamaya konulmuştur. Proje amacı, çiftçilerin daha az sayıda daha büyük ve daha iyi şekilli tarım arazilerinde daha verimli üretim yapabilmesini sağlamak, tarımsal üretimi geliştirmeyi, tarım arazisi sahipleri için düzeltilmiş parseller yaratmak, yeniden düzenlenmiş parsel planları içinde yeni tarla içi yolları yapmak yoluyla tarımsal üretimi geliştirmektir.

Tarım Reformu Uygulama Projesi kapsamında uygulanmakta olan Arazi Toplulaştırması faaliyetleri tarım arazisinin %51’ne sahip olan 2/3 çoğunluğun muvafakatlarının sağlanması prensibi ile uygulanmaktadır. Arazi Toplulaştırması alt bileşeni, bu prensip doğrultusunda, talebe dayalı yaklaşımla seçilmiş olan 4 il (Samsun iline bağlı Bafra Ovası, Amasya iline bağlı Gümüşhacıköy beldesi ve köyleri, Kayseri iline bağlı Yahyalı, Kocahacılı ve Yerköy, Karaman iline bağlı Sudurağı kasabası ile Aydın iline bağlı Koçarlı ve Söke ilçelerine bağlı köylerde) bazında pilot olarak uygulamaya konulmuştur. Bu uygulama kapsamında çiftçilerin fiziksel olarak yer değişikliği sözkonusu olmayacaktır.

Arazi Toplulaştırması alt bileşeni Merkez Yürütme Birimi koordinasyonunda Tarım ve Köyişleri Bakanlığı mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından uygulanmaktadır.

ÇİFTÇİ ÖRGÜTLERİNİN KURUMSAL GÜÇLENDİRİLMESİ

Çiftçi Örgütlerinin Kurumsal Güçlendirilmesi Projesi (IRFO), Tarım Reformu Uygulama Projesi’nin alt bileşenlerinden biri olarak, özellikle Alternatif Ürün Programı’na katılan çiftçilere kurumsal olarak güçlendirilmiş teknik yardım ve eğitim  sağlamak üzere uygulamaya konulmuştur.

IRFO alt bileşenin bir diğer amacı ise mevcut gelişmiş tarımsal kooperatifler, çiftçi birlikleri, hayvancılık birlikleri, su birlikleri ile işbirliği yaparak bağımsız ve verimli çiftçi örgütlerinin gelişimini desteklemektir. Ülke çapında, özellikle kamu kurumlarının faaliyet göstermediği bölgelerde bölgesel, ulusal ve köy  düzeyinde, çiftçilere ve kırsal alanda yaşayan nüfusa hizmet verebilecek güçlü çiftçi örgütlerine ihtiyaç duyulmaktadır.

IRFO kapsamında yürütülecek proje faaliyetlerinin amacı genişletilmiş eğitim ve teknik yardım ile çiftçi örgütlerinin gelişimi için olanak sağlamaktır.