Çiftçi Kayıt Sistemi, uygulanacak tarımsal desteklemelerin tek anahtarı konumundadır. Aynı zamanda bu veriler, planlı tarıma yönelik gerçekçi politikaların hayata geçirilmesi için de büyük önem taşımaktadır. Tarımsal üretimle iştigal eden tüm üreticilerimizin desteklerden yararlanmak için başvuru sırasında öncelikli olarak Çiftçi Kayıt Sistemine kayıt olmaları gerekmektedir. ÇKS başvurusu sırasında üreticilerden üretimle ve tarımsal varlıkları ile ilgili alınan belgeli bilgiler neticesinde, Türk tarımının tarımsal envanteri çıkarılarak güncel ve modern bir veri tabanı oluşturulmuş olacaktır.

Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıt olan üreticiler her tür tarımsal desteklemeden faydalanacak, böylece gerçek üreticiye ulaşan, şeffaf ve verimli bir destekleme sistemi kurulmuş olacaktır. ÇKS sayesinde daha önceki girdi desteklemelerinde yaşanan olumsuzluklar büyük ölçüde ortadan kalkmış olacaktır. Destekleme sisteminde herhangi bir aracı olmayacağından destekleme olarak aktarılan kaynağın tamamı üreticiye ulaşmış olacaktır.

Tarımda uygulanacak tüm desteklemeler ÇKS bilgileri doğrultusunda gerçekleşecek ve tarım dışına giden desteklemeler, yolsuzluklar ve adaletsizlikler önlenecektir.

Çiftçi Kayıt Sistemi ile Türk Tarımının ürün deseni ortaya çıkarılacağından üretim planlaması ile uygulanacak politikaların verimliliği artırılmış olacaktır. Planlı üretim ile arz fazlası tüketilemeyen ürün stoklarının önüne geçilmiş; ihtiyaç duyulan diğer ürünlerin üretimlerinin özendirilmesi ile de bu ürünlerin ithalatı için ödenen dövizden tasarruf edilmiş olacaktır.
 

ÇKS KAYDI SIRASINDA İSTENECEK BİLGİ VE BELGELER

Çiftçilerden istenecek bilgi ve belgeler  

ÇKS’ye kayıt olacak çiftçilerin aşağıda belirtilen belgeleri, başvuru sırasında il/ilçe müdürlüklerine vermeleri gerekmektedir.

a) ÇKS’ye başvuruda bulunan çiftçilerden çiftçi kayıt formu istenir. (İlk kez müracaat eden çiftçilere bu form boş olarak verilir. Çiftçiler, bu formu doldurarak başvuruda bulunur. ÇKS’de kayıtlı olan çiftçilere, ÇKS’deki güncel bilgilerinden oluşan çiftçi kayıt formu il/ilçe müdürlüklerince dolu olarak verilir. Çiftçilerin bilgilerinde herhangi bir değişiklik yoksa bu form çiftçi tarafından doldurularak verilmiş sayılır. Çiftçilerin bilgilerinde değişiklik olması durumunda, güncellenen bilgilerle ilgili sayfalar çiftçi tarafından tekrar doldurularak başvuruda bulunulur.)

b) Gerçek kişilerden, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını gösterir nüfus cüzdanının il/ilçe müdürlüğü tarafından onaylanmış fotokopisi istenir. (Başvuru sırasında nüfus cüzdanının aslının gösterilmesi zorunludur. Nüfus cüzdanlarında kimlik numarası olmayan çiftçilerden, nüfus müdürlüğünden onaylı kimlik numarasını gösteren belge istenir. Daha önce başvuruda bulunanlardan Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ile ilgili belge istenmez.)

c) Tüzel kişilerden ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri ve yetki belgesi istenir. (Kamu tüzel kişileri hariç.)

d) İlk defa başvuru yapanlardan vergi kimlik numarasını gösterir belge istenir. 

e) Çiftçi belgesi örneği istenir. (Yürütülen diğer uygulamalar için alınan belgeler geçerlidir.) 

f) Tarım arazisi birden fazla kişiye ait ise, tarım arazisini hissedarlardan birinin kullanması durumunda, tapu sureti veya keşif raporu ile birlikte diğer hissedarlarla yapılmış muhtar onaylı Muvafakatname-1 veya tarım arazisini işleyen hissedarın söz konusu Muvafakatnameye sahip olmaması durumunda, vereceği noter onaylı tek taraflı Taahhütname istenir. (Birden fazla parselde hissesi olmakla birlikte rıza-i taksim neticesi belli parsellerde fiilen tarımsal faaliyette bulunan çiftçinin o parseller için Muvafakatname-1 veya noter onaylı tek taraflı taahhütname ile müracaat etmesi esastır.) 

g) İşlenen tarım arazisinin mülkiyeti eş ve/veya birinci derece akrabaları olan anne, baba ve çocuklara ait ise maliklerin onaylarının bulunduğu Muvafakatname-2 istenir.

h) Vesayet altındaki kişiler için mahkeme kararının onaylı sureti istenir. (Vesayet altındaki kişiler vasileri aracılığı ile başvurabilirler. Gerekli bilgiler vasi tarafından sağlanır ve dosya vesayet altındaki kişi adına açılır.) 

ı) Çiftçilerden tarım arazisinin aidiyetini gösterir aşağıdaki belgelerden birisi istenir. (Tarımsal arazi tapu kayıtları il/ilçe tapu sicil müdürlüklerinde elektronik ortama aktarılmış ise, yetkili tarafından imzalanmış güncel tarih ve mühür taşıyan onaylı bilgisayar çıktısı şeklindeki tapu kayıt örnekleri istenir. Belgelerde yetkili tarafından atılmış imza, güncel tarih, yetkilinin adı, soyadı ve unvanı ile resmî mühür taşıyan kayıtlarımıza uygundur ibaresi aranır. Daha önceki dönemde başvurmuş çiftçilerin beyan ettiği hisseli arazilerde hisse değişiklikleri ve kullanım miktarı da dahil olmak üzere parsellerde değişiklik olmaması durumunda, daha önce beyan ettiği ve dosyasında bulunan tapu belgeleri ve keşif raporları tekrar istenmez.) Bu belge;

1) Tarım arazisi başvuru sahibi çiftçiye ait ise, tapu sicil müdürlüğünce onaylanmış tapu sureti.

2) Tarım arazisinin maliki ölmüş ancak tapuda mirasçıları adına intikal yaptırılmamış ise, intikal işlemlerinin yaptırılması ve intikali gösterir tapu belgesi. (İntikal işlemlerinin yaptırılması gerekli olup, veraset ilâmı kabul edilmez.) 

3) Tarım arazisi başka bir gerçek veya tüzel kişiye ait ise, kira sözleşmesi ve kiraladığı veya ortakçılık yaptığı arazinin sahibine ait onaylı tapu sureti, arazi kadastro geçmemiş birimlerde ise keşif raporu. (Bu belge kiracılık, ortakçılık ve benzeri şekilde tarımsal üretimle uğraşan çiftçilerden istenir. Kamu tüzel kişiliklerinden kiralanan araziler hariç olmak üzere başvurulardaki kiralık arazilerin toplamı 100 dekarın üzerindeyse noter onaylı kira sözleşmesi istenir. Muhtar ve azalar tarafından onaylanan sözleşmeler, köylerde köy defterine kayıt edilir mahallelerde muhtar tarafından listelenir.) 

4) Tarım arazisi Hazine adına tespit ve tescil edilmiş ise, bu arazinin zilyetlikle iktisabı mümkün olmadığından, tarım arazisini işleyen şahsın bu yeri defterdarlıktan veya mal müdürlüğünden kiraladığına dair kira sözleşmesi. (Ecr-i misil kabul edilmez.) 

5) Tarım arazisinin tapusu padişahlık döneminden kalma ise, bu arazi 4071 sayılı Kanun uyarınca Hazine adına tescil edilmiş olduğundan, tarım arazisini işleyen şahsın bu yeri defterdarlıktan veya mal müdürlüğünden kiraladığına dair kira sözleşmesi.  

6) Tarım arazisinin mülkiyeti vakıflara ait ise, ilgili vakıflarla yapılmış kira sözleşmesi ve onaylı tapu sureti.  

7) Tarım arazisi köy tüzel kişiliğine ait ise, muhtar ve en az iki aza tarafından onaylanan köy senedi ile birlikte köye aidiyetini gösterir onaylı tapu sureti.  

8) Tapu sicilinde tescili bulunmayan mülkiyeti ihtilaflı tarım arazilerinde kadastro sırasında maliki belirlenmiş ise; maliki gösterir kadastro/tapulama tutanağı, malik ölmüş ise kadastro/tapulama tutanağı ile mirasçılarını gösterir mahkeme kararının aslı veya noterce onaylanmış sureti ve tarım arazisinin başvuruda bulunan kişi tarafından halen kullanıldığını gösterir il/ilçe müdürlüklerince belirlenen teknik eleman ve muhtar tarafından müştereken imzalanmış keşif raporu. 

9) Kadastro geçmeyen tarım arazisinin sahibi ise, kadastro geçmemiş birimlerde arazinin bulunduğu il/ilçedeki tespit komisyonlarınca hazırlanan ve arazinin tarım arazisi olduğunu gösterir, komisyon ve çiftçi tarafından müştereken imzalanmış keşif raporudur. (Çiftçi arazinin bulunduğu il/ilçeden farklı bir merkeze başvurursa düzenlenen keşif raporunun bir örneği il/ilçe müdürlüğü tarafından çiftçinin başvurduğu il/ilçe müdürlüğüne gönderilir.) 

DGD BAŞVURULARINDA İSTENECEK BİLGİ VE BELGELER

 İstenecek bilgi ve belgeler

DGD ödemesinden faydalanmak isteyen çiftçilerin aşağıda belirtilen belgeleri, başvuru sırasında il/ilçe müdürlüklerine vermeleri gerekmektedir.

a) Başvuru dilekçesi (EK-1).

b) Güncelleştirilmiş çiftçi kayıt formu

c) Faydalanmak istediği ilave DGD ödemesi ile ilgili talep formu ve/veya dilekçeleri (Form ve dilekçeler tavsiye edilen üretim tekniklerini kullanan çiftçiler tarafından her bir üretim tekniği için ayrı ayrı verilecektir).

d) Çiftçi belgesinin örneği,

          (Maliye Bakanlığının 2/12/2000 tarihli ve 24248 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 237 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca, Ziraat Odası bulunan yerlerde bu odalar tarafından verilen, Ziraat Odası bulunmayan yerlerde ise il/ilçe müdürlükleri tarafından düzenlenen belge.

          Çiftçi belgesinin örneği üzerine "aslına uygundur" ibaresi yazılarak alınır. Asıl nüsha, üzerine görünür şekilde "2005 yılı doğrudan gelir desteği ödemesinde esas alınmıştır" ibaresi konularak çiftçiye iade edilir. Yürütülen diğer uygulamalarda kullanılmak üzere 2005 yılında alınan çiftçi belgeleri, 2005 yılı DGD uygulaması için de geçerlidir. Çiftçi belgesinin aslının çiftçi tarafından 5 yıl süreyle saklanması zorunludur. Çiftçi belgesindeki tarım arazisi bilgileri ile çiftçinin ibraz etmiş olduğu tarımsal arazi bilgilerinin birbirleriyle uyumlu olması gerekmektedir. 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanununun 19 uncu maddesine göre ziraat odaları çiftçilere verecekleri çiftçi belgelerinden ücret almayacaklardır.),

e) Tohumluk, gübre, ilaç girdilerinden en az birine ait fatura örneği (Faturaların aslı görüldükten sonra, fotokopisi il/ilçe müdürlüğünce onaylanarak alınacaktır. Tarımsal faaliyette bulunduğu arazi büyüklüğü 100 dekar ve üzerinde olan çiftçilerden toplamı en az 200 YTL olan girdi faturası DGD başvuruları sırasında istenecektir. Organik tarım bilgi sisteminde kayıtlı olan araziler için bu belgeler istenmeyecektir).

Tarımda Yenilenme Stratejisi'nin ortaya koyduğu tarımsal destekleme perspektifi, piyasa mekanizmalarını bozmayacak türden, sürdürülebilir bir desteklemeyi öngörmektedir.

Tarımsal destekleme araçları; Doğrudan Gelir Desteği (DGD) Ödemeleri, Fark Ödemeleri, Hayvancılık Destekleri, Çevre Amaçlı Tarımsal Alanların Korunması (ÇATAK) Programı Destekleri, Telafi Edici Ödemeler, Ürün Sigortası Ödemeleri, Kırsal Kalkınma Destekleri ve diğer desteklerdir.

Doğrudan Gelir Desteği (DGD): DGD Ödemeleri tarımsal üretim amacıyla işlenen araziler üzerinden her yıl tespit edilen birim ödeme miktarı (dekar başına TL) üzerinden yapılacak, doğrudan ve karşılıksız parasal destektir. Tarımsal üretim yapan çiftçinin refah ve gelir düzeyini artırmak ve yaşam koşullarını iyileştirmeyi amaçlamaktadır.

2005'ten sonra ödeme miktarları, üreticilerin tarım politikaları amaçlarına uyumunu kolaylaştırmak üzere farklı düzeylerde belirlenebilecek (Sertifikalı tohum kullananlara ya da hastalıklar ve zararlılarla mücadele edenlere daha yüksek oranda destekleme verilmesi, vb), veya ödemeler belli ürünleri yetiştiren üreticilere yapılabilecektir. Ancak, alana dayalı ödeme kriteri değiştirilmeyecektir.

Fark Ödeme (FÖ): Fark Ödeme uygulamasının temel amacı arz açığı olan ürün yetiştiricilerini desteklemektir. Mevcut durumda pamuk, ayçiçeği, soya fasulyesi ve diğer yağlı bitkileri kapsayan uygulama, mısır ve bazı yemeklik baklagilleri kapsayacak şekilde genişletilecektir. Uygulama ile hedef fiyat ve pazar fiyatı arasındaki fark üreticilere prim olarak ödenecektir.

Telafi Edici Ödeme (TEÖ): Mevcut durumda fındık ve tütün üretiminden vazgeçip alternatif ürün yetiştiren üreticilere yapılmakta olan telafi edici ödemeler, yine aynı çerçevede üreticilerin arz fazlası olan diğer ürünlerin üretiminden vazgeçerek alternatif ürünlere yönelmeleri durumunda, gelir kayıplarının telafi edilerek teşvik edilmesi ve bu sayede aşırı arz problemlerinin önlenmesi amacıyla uygulanacaktır.

Hayvancılık Destekleri: Hayvancılık faaliyetlerinde ırk ıslahı, kaba yem üretiminin artırılması, verimliliğin artırılması, işletmelerin ihtisaslaşması, işletmelerde hijyen şartlarının sağlanması, hayvan sağlığı ve refahı, hayvan kimlik sisteminin teşviki, hayvansal ürünlerin işlenmesi ve pazarlanması ile bunlarla ilgili kontrol, takip ve standartların iyileştirilmesi amacıyla mevcut destekleme araçlarına ek olarak et primleri, pazarlama destekleri, hayvancılık işletmelerinin modernizasyonu destekleri ile çevresel önlemlere yönelik tedbirler uygulamaya konulacaktır.

Su ürünleri üretiminin artırılması amacıyla, içsu ve deniz balıkçılığının geliştirilmesi, avcılığın kontrolü ve desteklenmesi, işletmelerin kurulması ve modernizasyonu, su ürünleri işleme tesislerinin iyileştirilmesi amacıyla, desteklemeler yapılacaktır.

Yeni destekler yoluyla hayvancılık alt sektöründe ihtisaslaşmış hayvancılık işletmelerinin sayısının artırılması da sağlanacaktır.

Ürün Sigortası Ödemeleri: Tarım üreticilerinin üretim, fiyat ve gelir risklerine karşı korunmasında tarımsal sigorta ve risk yönetim araçlarının geliştirilmesi esas alınacaktır. Ürün sigorta destek programı, gerekli teşviklerin sağlanması için başlangıç aşamasında sigorta priminin belirli bir oranının desteklenmesini içermektedir.

Kırsal Kalkınma Destekleri (KKD): Kırsal kalkınma program, proje ve faaliyetlerinde, yerel kapasitenin geliştirilmesi ve kurumsallaşması ilkesi çerçevesinde, tarım dışı sektörlerde istihdamın geliştirilmesi, üretici gelirlerinin artırılması ve farklılaştırılması, kadın ve genç nüfusun eğitim ve girişimcilik düzeyinin yükseltilmesi ile uygun kırsal teknolojilerin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması esas alınacaktır.

Kırsal kalkınma yardımları aşağıdaki başlıkları kapsayacaktır:


 > Çiftçi ve çiftçi grupları tarafından yapılan köy bazlı yatırımlar,
 > Özel sektör, Sivil Toplum Kuruluşları ve çiftçi kuruluşları tarafından yapılan kırsal yayım hizmetleri,
 > Arazi toplulaştırma faaliyetleri,
 > Küçük çiftçiye yönelik kredilendirme faaliyetleri,
 > Kadın ve dezavantajlı (çocuklar, engelliler için ekonomik değer yaratacak programlar) gruplara yönelik programlar.

ÇATAK Program Desteği: Erozyon ve olumsuz çevresel etkilere maruz kalan tarım arazilerinde, işlemeli tarım yapan üreticilerin, arazilerini doğal bitki örtüleri, çok yıllık yem bitkileri, organik tarım ve ağaçlandırma gibi yöntemleri kullanmalarını teşvik etmek üzere, tarım tüzel kişilerinin talep etmeleri durumunda, tarım tüzel kişileri ile devlet arasında en az beş yıl süreyle ve birim alan başına belirlenen yıllık ödemelere dayalı sözleşme karşılığında yem ve örtü bitkileri ile ağaçlandırma faaliyetleri yapılacaktır.

Diğer Destekler: AR-GE Hizmetleri, ihracat teşvikleri, gerektiğinde bazı girdi destekleri ve benzer konularda destekleme araçları kullanılacaktır.