Alternatif Ürün Programı- Fındık

PROJE NASIL UYGULANACAKTIR?

Fındık üretim alanlarının daraltılması ve bu üretim alanlarındaki çiftçilerin gelirinin azalmasını önlemek amacıyla alternatif ürünler önerilmektedir.Proje ile fındık üretiminden vazgeçen üreticilere,fındık ağaçlarının söküm bedeli ödenecek, yetiştirdikleri yeni ürünle fındık arasındaki gelir farkını telafi edici ödeme yapılacak ve yeni ürünlerin yetiştiriliciği için gerekli girdiler parasal olarak karşılanacaktır.

Fındık üretiminden vazgeçilerek kazanılan tarım alanlarında illerin iklim,toprak ve sulama şartlarına uygun,eksikliği duyulan,ithalatına her yıl milyonlarca dolar ödediğimiz değerli ürünler yetiştirilecektir.Böylece hem fazla fındığın ülke ekonumisine getirdiği yük ortadan kalkacak,hem de ihtiyaç duyulan diğer ürünlerin ekimi ve dikimi sağlanmış olacaktır.

PROGRAMDAN KİMLER YARARLANACAKTIR?

Artvin, Bartın, Düzce, Kastamonu, Kocaeli, Ordu, Sakarya, Samsun, Sinop, Trabzon, Zonguldak illerindeki rakımı 750 metrenin altında 1.ve2.sınıf tarım arazileri ile eğitimi %6'dan daha az olan 3.sınıf tarım arazilerindeki fındık üretiminden vazgeçen üreticiler yaralanabilir.

ÖDEME MİKTARI VE ŞEKLİ NASIL OLACAKTIR?

Fındık üretiminden vazgeçen üreticilere söküm masraflarını karşılamak üzere birinci yıl 65 USD/dekar ödeme yapılacaktır. Daha sonra da girdi-bakım-hasad parası olarak 135 USD/dekar ödeme yapılacaktır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yapılacak kontroller sonunda tek yıllık ürün yetiştirenlere çıkış sonrasında ikinci yıl ödemesi olarak 30 USD / dekar ödeme yapılacaktır. Fındık yerine çok yıllık ürün yetiştirenlere ise ikinci ve üçüncü yıllarda 67,5 USD/dekar ödeme olamak üzere toplam 135 USD/dekar daha ödeme yapılacaktır.


Fındık sökümünden sonra tek yıllık çok yıllık ürün üreten üreticilere,birlik ve dernekler kanalıyla tarımsal amaçlı tesis kurmaları için,dekar başına 100 (metinde 10 USD yazıyor) Amerikan Doları destek verilmesi için hazırlıklar tamamlanmıştır.

 

PROGRAMA NASIL BAŞVURACAKSINIZ?

Fındık üretiminden vazgeçen üreticilere,seçmiş oldukları yeni ürünün girdi ve hasat masrafları için destek ödemesi yapılacaktır.Üreticilerin fındık yerine çok yıllık yada tek yıllık alternatif ürün yetiştiriliciği tercihlerine göre alacağı destek miktarı da yıllara göre değişecektir.

Çok yıllık ürün üretiyorsanız 3 yıl boyunca alacağınız telafi edici ödemeler

1. yıl Dekar başına 200 Ameriken Doları
2. yıl Dekar başına 67.5 Ameriken Doları
3. yıl Dekar başına 67.5 Ameriken Doları

Tek yıllık ürün üretiyorsanız 2 yıl boyunca alacağınız telafi edici ödemeler

1. yıl Dekar başına 200 Ameriken Doları
2. yıl Dekar başına 30 Ameriken Doları

Proje Uygulama Birimi'nin yapacağı kontrollerin sonunda tek yıllık ve/veya çok yıllık tarla bitkilerinde,çıkış(yeşerme) sonrasında girdi ödemesi hasat sonrasında da bakım ve hasat ödemesi yapılacaktır.Meyvelerde ise girdi ödemesi ile bakım ve hasat ödemesi dikim sonrası yapılır.

Fındık sökümünden sonra tek yıllık çok yıllık ürün üreten üreticilere,birlik ve dernekler kanalıyla tarımsal amaçlı tesis kurmaları için,dekar başına 10 Amerikan Doları destek verilmesi için hazırlıklar tamamlanmıştır.

FINDIK YERİNE ÖNERİLEN ALTERNATİF ÜRÜNLER NELERDİR?

Ayçiçeği, mısır, silajlıkmısır, açıkta sebze, örtüaltısebze, kurufasulye, soya fasulyesi, kolza, patates, fiğ, üzümsümeyve, çilek, kivi, trabzonhurması, yonca, kuşburnu, süsçalıları, soğan, sarımsak, aromatik ve tıbbi bitkiler.

PROJE BU GÜNE KADAR YAPILAN ÇALIŞMALAR

2003 Yılı Faaliyetleri

·         “Fındık Üretiminin Planlanması ve Dikim Alanlarının Belirlenmesi İle Fındık Yerine Alternatif Ürün Yetiştirmeyi Tercih Eden Üreticilerin Desteklenmesine ve Bu Üreticilere Teknik Yardım Sağlanmasına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” 19/6/2003 tarihli ve 25143 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

·         39 değişik ürüne ait 39.000 adet liflet hazırlanarak illere dağıtılmıştır.

·         20 Haziran 2003 tarihinde Yönetmeliği esas alan Uygulama Genelgesi illere gönderilmiştir.

·         Projenin uygulandığı illerde arazinin rakım ve meyilini belirlemek amacıyla 120’şer adet Eğim Ölçer ile Rakım Ölçer alınmıştır

·         Altimetre ve Klizimetre Rakım ve Meyil ölçer aletlerinin kullanımı ile ilgili olarak 28-29 Nisan 2003 tarihinde Ordu ilinde, 05-06 Mayıs 2003 tarihinde Düzce İli Akçakoca İlçesinde eğitim toplantısı yapılmıştır

·         06-13 Temmuz 2003 tarihleri arasında Samsun, Ordu, Giresun, Düzce, Sakarya, Kocaeli İllerinde 2003/5495 sayılı yeni yönetmeliğe ilişkin eğitim çalışması yapılmıştır

·         2003 yılında 340 üretici başvurmuş ve toplam 813.000 ABD doları ödeme yapılmıştır.

İl Bazında Başvuru Durumu

2004 Yılı Faaliyetleri

·         İki adet uygulama genelgesi yayımlanmıştır.

·         Programın uygulandığı illere çalışma ziyaretleri düzenlenmiştir.

·         Bolu Abant’ta Haziran ayı içerisinde değerlendirme toplantısı yapılmıştır.

·         Programa başvurarak alternatif ürün yetiştirmeye başlayan Karadeniz’deki üreticiler için İzmir ve Aydın illerinde eğitim gezisi düzenlenmiştir.

Sürdürülen çalışmalar:

• EK girdi bakım hasat ödemesi için yönetmelik değişikliği çalışmaları devam etmektedir.
• İzleme ve değerlendirme raporu hazırlanmaktadır.
• 2004 birinci ve ikinci dönem başvuruları için söküm ödeme hakediş listelerinin ödemeye esas teşkil edecek şekilde Bakanlık İl Müdürlükleri tarafından gönderilmesi beklenmektedir.

UYGULAMADA KARŞILAŞILAN ZORLUKLAR

·         Fındık üreticilerinin birçoğunun üretimin yapıldığı ilin dışında yaşaması,

·         Fındık yetiştiriciliğinin kolay olması ve üretim için fazla zaman ayırmaması,

·         Fındık üretim alanlarının bir kısmının kadastro geçmeyen alanlarda veya orman ve orman vasfını yitirmiş (2b) alanlar içinde olması nedeniyle üreticilerin, fındık bahçelerini kaybetme endişesi  taşıması,

·        Alternatif ürünlerin fındık kadar gelir getirmeyeceği ve bu ürünlerin fındık gibi kolay pazarlanamayacağı görüşü,

·         Kamuoyu Bilgilendirme Kampanyası’nın geç kalması,

·         Çarşamba, Terme, Sakarya ve Düzce ovalarında sulama kanallarının yetersiz olması nedeniyle alternatif ürün yetiştiren  üreticilerin isteksiz olması,

·       Alternatif ürünlere ait değerlendirme tesislerinin yetersiz olması ve alternatif ürünlere tereddütle bakılması,

Çözüm Önerileri

·         Alternatif ürün yetiştirmeyi tercih eden üreticilerin en az 3 yıl süreyle kademeli olarak desteklenmesi,

·         Tarıma dayalı sanayi tesislerini kuracak özel girişimcilerin  desteklenmesi,

·         Proje illerinde; gerek Tarım İl Müdürlüğünce ve gerekse Özel İdare kaynaklarınca uygulanan projelerde bu gönüllü çiftçilerin önder çiftçi olarak kabul edilmesi,

·         Proje kapsamında tarımsal sulama yapılacak sahalardaki çalışmaların hızlandırılması,

·         Üretilecek alternatif ürünlerin değerlendirilmesi için altyapı ve pazarlama ağının oluşturulması, projeye olan ilgiyi artıracaktır.